Triệu chứng và cách điều trị bệnh tâm thần phân liệt

0
Chỉnh sửa gần nhất

Tâm thần phân liệt là một trong những bệnh loạn thần nặng và khá phổ biến, bệnh có xu hướng tiến triển ngày càng nặng và trở nên mạn tính.

 I. KHÁI QUÁT CHUNG

Triệu chứng và cách điều trị bệnh tâm thần phân liệt 1

Bệnh Tâm thần phân liệt(TTPL) là một bệnh lí của não bộ. Đây là một bệnh loạn thần nặng có xu hướng tiến triển mạn tính. Nguyên nhân gây bệnh hiện tại có nhiều giả thuyết khoa học trong đó giả thuyết về vai trò của chất trung gian hóa học Dopamin là thuyết phục hơn cả và được chứng minh bằng liệu pháp điều trị hiệu quả trên người bệnh. Tỷ lệ mắc bệnh khá phổ biến, chiếm khoảng 1% dân số.

Các triệu chứng đặc trưng của bệnh được biểu hiện bằng tính bị động, bị chi phối, hậu quả của nó là người bệnh bị sa sút trí tuệ, khó khăn trong việc giao tiếp với môi trường xung quanh và họ trở thành gánh nặng của gia đình và xã hội.

II. CÁC TRIỆU CHỨNG THƯỜNG GẶP

1. Các triệu chứng ở giai đoạn sớm (Giai đoạn tiền triệu)

Một số các biểu hiện không đặc hiệu thường gặp xuất hiện sớm trước hàng tuần, hàng tháng trước các triệu chứng điển hình TTPL là:

Ngại giao tiếp và mất hứng thú với các công việc xã hội.

– Cho rằng có nhiều ý nghĩ đến dồn dập hay dòng tư duy bị chặn lại.

– Giảm hiệu suất học tập, công tác.

– Có những niềm tin lạ lùng.

– Né tránh công việc, học hành (ví dụ bỏ học)

– Tính hay nghi kị.

– Cảm thấy mất năng lượng, mất động cơ.

– Có những niềm tin lạ lùng.

– Né tránh giao tiếp xã hội.

– Khó nhớ, khó tập trung tư tưởng.

– Trở nên dễ cáu kỉnh, khí sắc luôn giao động.

– Hành vi lạ lùng (ví dụ nói một mình chỗ đông người)

– Né tránh công việc, học hành (ví dụ bỏ học)

– Lo sợ vô cớ, bất an.

– Tri giác thấy dường như các vật xung quanh có sự thay đổi.

– Rối loạn giấc ngủ.

– Luôn cảm thấy căng thẳng, khó thư giãn.

– Thay đổi sự ngon miệng.

2. Các triệu chứng phổ biến của giai đoạn toàn phát

Các triệu chứng giai đoạn này là khá phong phú và đa dạng.

a) Các triệu chứng quan trọng

– Rối loạn về tri giác: người bệnh nói rằng có tiếng nói trong đầu (không có trong thực tế) bình phẩm hoặc chứi bới mình, nghe thấy ý nghĩ của mình vang lên thành tiếng….

– Rối loạn về tư duy: người bệnh cho rằng ý nghĩ của mình bị phát thanh, ý nghĩ của mình bị người khác biết, người khác đọc được. Các hoang tưởng như nghi ngờ có người điều khiển, chi phối, kiểm tra, theo dõi, ám hại hay đầu độc mình, ghen tuông vô lý…hoặc cho rằng mình có khả nǎng đặc biệt, có quyền lực như siêu nhiên, có khả nǎng làm được những việc kỳ lạ, là người nhà trời, điều khiển được mưa gió, thời tiết…

b) Các triệu chứng khác

– Các triệu chứng về nhận thức: người bệnh không ý thức được mình bị bệnh họ thường từ chối việc điều trị.

– Rối loạn hoạt động: làm những hành vi dị kì, vô nghĩa khó hiểu như kích động đánh người, đập phá đồ đạc, đi lang thang vô cớ… hoặc thu mình, sống cách ly không tiếp xúc với gia đình và xã hội, không chịu vệ sinh thân thể…

– Giảm sút các hoạt động ý chí: người bệnh mất dần đi khả năng làm việc từ phức tạp đến đơn giản.

– Rối loạn cảm xúc: khí sắc thường giảm nhưng luôn mang tính bí hiểm như ghét người thân vô lí, tính khó hiểu, khó thâm nhập. Sự biểu lộ tình cảm của người bệnh bị giảm sút nhiều. Càng về giai đoạn sau tình cảm của người bệnh càng khô lạnh, đáp ứng không tương xứng với các kích thích của môi trường bệnh ngoài (cảm xúc san bằng).

III. CÁC THỂ BỆNH TTPL

Triệu chứng và cách điều trị bệnh tâm thần phân liệt 2

– Thể paranoid.

– Trầm cảm sau phân liệt.

– Không biệt định.

– Đơn thuần.

– Căng trương lực.

– Di chứng.

– Thể thanh xuân.

IV. ĐIỀU TRỊ BỆNH

Để điều trị có hiệu quả cần phát hiện bệnh sớm, tránh những thái độ mê tín dị đoan. Các bệnh nhân trong giai đoạn toàn phát cần được điều trị tích cực. Để điều trị bệnh cần phối hợp nhiều phương pháp.

1. Các liệu pháp tâm lí: các LP tâm lí tạo ra môi trường nhằm mục đích cho người bệnh ôn lại các kĩ năng sống để có thể hoà nhập được với cộng đồng. Gồm:

a) Liệu pháp lao động tái thích ứng xã hội

– Đây là liệu pháp rất quan trọng, nó nhằm ôn luyện lại kỹ năng sống, tính độc lập đã bị mất mát trong quá trình bệnh lí.

b) Liệu pháp tâm lý:

– Liệu pháp tâm lý nhóm và tâm lý gia đình: nâng cao hiểu biết về bệnh TTPL cho gia đình người bệnh để họ thông cảm, tôn trọng người bệnh, tạo cho người bệnh một môi trường thoải mái, tin tưởng…

– Liệu pháp tâm lý cá nhân nói chuyện với người bệnh, nâng cao nhận thức của người bệnh về bệnh, đồng thời nhằm mục đích chia sẻ động viên họ.

2. Phương pháp hoá dược: Điều trị bằng thuốc càng ngày càng khẳng định được ưu thế trong việc trả người bệnh về cộng đồng. Các loại thuốc an thần kinh trong điều trị ngày một phong phú giúp thầy thuốc lựa chọn một cách thích hợp cho từng người bệnh. Việc điều trị hoá dược cần tuân theo các nguyên tắc sau:

– Điều trị phải động (Intensive therapy).

– Phải theo đuổi điều trị đủ thời gian cần thiết phù hợp với từng người bệnh, thể bệnh, giai đoạn bệnh, có theo dõi đánh giá kết quả một các khoa học, chính xác và toàn diện.

– Lựa chọn thuốc thích hợp với cơ cấu triệu chứng, từng thể bệnh, giai đoạn bệnh (Selective therapy)

– Liều thuốc phù hợp với từng cá thể.

– Không dập khuôn, luân phiên (Dynamic therapy)

– Giảm thiểu những tác dụng phụ của thuốc

Xem thêm :

Việc điều trị cần phải có kế hoạch theo dõi toàn diện và đánh giá kết quả từ lúc bắt đầu điều trị cho đến khi điều trị duy trì cũng như phát hiện sớm các triệu chứng của đợt tát phát.

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng